„Współczesne laboratoria teatralne i performatywne” – zaproszenie do nadsyłania tekstów do 21 numeru „Performera”

Laboratorium teatralne – pojęcie stworzone w praktyce i opracowane w swych podwalinach ideowych i programowych przez Jerzego Grotowskiego – stało się mitem teatralnym XX wieku, a zarazem rodzajem utopii wieku XXI. W czasach zdominowanych przez myślenie i działanie projektowe, siłą rzeczy ograniczone czasowo i poddane rygorom wyznaczanych z góry efektów, laboratorium jawi się jako niemal niedostępny obszar twórczej swobody eksperymentowania, przestrzeń eksploracji i eksperymentu, dopuszczająca błąd, a nawet uznająca porażkę za pouczającą i twórczą. Wielokrotnie można jednak odnieść wrażenie, że wyrażana przez artystów potrzeba laboratorium, domaganie się zapewnienia warunków pozwalających na pracę laboratoryjną, wiąże się z brakiem rozpoznania, czym laboratorium jest we współczesnej praktyce badań naukowych, a także – czym stało się w efekcie ewolucji praktyk artystycznych, zwłaszcza działań przedstawicieli sztuk wizualnych i performatywnych (m.in. z kręgu bioart), którzy w znacznej mierze pracują w laboratoriach.

W najnowszym, 21 numerze „Performera” chcielibyśmy więc doprowadzić do konfrontacji mitu laboratorium teatralnego z rzeczywistością jego dzisiejszych form artystycznych i naukowych, a także z rozwijającą się wszak dynamicznie (także w Polsce) refleksją nad laboratoriami i laboratoryjnością. Chodzi nam o odnowienie myślenia o laboratoriach teatralnych, wyprowadzenie go ze swoistego uwiedzenia mitem przeszłości, by nadać nowy impuls tego typu działaniom. Jesteśmy przekonani, że laboratoria teatralne są potrzebne, ale zarazem uważamy, iż ta potrzeba musi zostać sformułowana w sposób odpowiadający współczesnej praktyce nauki i sztuki oraz współczesnej myśli humanistycznej. Chcemy także przyjrzeć się dzisiejszym uwarunkowaniom działalności o charakterze laboratoryjnym na przykładzie ośrodków uznających za podstawę swoich działań długofalowe poszukiwania i badania. Jednym z takich przykładów, któremu w tym numerze poświęcimy osobny dział, będzie Workcenter of Jerzy Grotowski and Thomas Richards.

Zapraszamy zatem do nadsyłania propozycji artykułów naukowych dotyczących następujących zagadnień:

  • laboratorium i jego odmiany we współczesnej myśli humanistycznej;
  • performatyka laboratoriów naukowych jako przestrzeni wytwarzania wiedzy;
  • artyści w laboratoriach naukowych, miejsce sztuki w badaniach naukowych;
  • idea laboratorium teatralnego w przeszłości i współczesności teatru światowego i polskiego;
  • współczesne praktyki poszukiwań laboratoryjnych w teatrze i sztukach performatywnych.

Jesteśmy też otwarci na propozycje rozmów i wywiadów na powyższe tematy z artystami zajmującymi się szeroko rozumianymi praktykami poszukiwań laboratoryjnych.

Zapraszamy do nadsyłania propozycji artykułów do 15 stycznia 2021. O wynikach naboru autorki i autorzy nadesłanych propozycji zostaną poinformowani w ciągu 2–3 dni roboczych od zakończenia naboru. Propozycje (objętość do 2000 znaków ze spacjami) prosimy przesyłać mailowo na adres: redakcja [at] grotowski [dot] net.

Redakcja „Performera”