2025-11-27
2025-11-30
PERFORMER 30/2025 (proj. Barbara Kaczmarek)
Łucja Iwanczewska

Na skali rozszerzeń – planetarny torcik

Procesy kuratorowania bywają alternatywnymi sposobami patrzenia na świat, bardzo często dostosowanymi do współczesnych zmian kulturowych czy geopolitycznych. Kuratorowanie staje się sposobem poznawania, tworzenia wiedzy, poszukiwaniem doświadczeń, sposobów rozumienia, języków, które rozszerzają nasze możliwości bycia w świecie. W tekstach, którymi dzielimy się z Państwem, praktyki i strategie kuratorskie są bardzo świadome etyki uwikłania – w polityki instytucjonalne, władzę gestów kuratorskich, oddziaływania krytyki i krytyczności jako dyscypliny negatywności.

Jakub Gawkowski, Łucja Iwanczewska, Agnieszka Pindera, Łukasz Trzciński, Paweł Wodziński

Infrastruktury i pulsacje. O instytucjach kultury, procesach i postawach kuratorskich 

Irit Rogoff

Poszerzające się pole

Pracujemy w poszerzającym się polu (expanding field), w którym wszystkie definicje praktyk, wspierające je systemy i ramy instytucjonalne przekształciły się i zatarły. Fakt, że wszystkie porzuciłyśmy ograniczające nas dotychczas definicje, że uczestniczymy w wielu różnych praktykach i współdzielimy zasoby wiedzy, niesie za sobą szereg konsekwencji.

Katarzyna Przyłuska

Kuracje

Skoro zmienność znaczenia jest świadectwem życia, zacznijmy od etymologii. Łaciński czasownik curare od początku nosił w sobie ambiwalencję: z jednej strony w starożytnym Rzymie oznaczał fizyczne leczenie ciała, z drugiej – po prostu opiekę nad tymi, których można zaliczyć do kategorii „potrzebujących”

Paweł Wodziński

Praktyki „paliatywne” w sztuce i przyszłość

Anna Królica

Praktyka kuratorska w toku zmian: kierunek taniec

Zofia Kalemba

Akumulacja odzyskiwania. Transdyscyplinarne praktyki kuratorowania wobec marazmu kapitałocenu 

DZIAŁO SIĘ W INSTYTUCIE 2025

Krzysztof Czyżewski

Grot świetlistej strzały. Jerzy Grotowski 14 stycznia 1999

Odłożyłem telefon i wyszedłem z wieży. Mżyło. Na Mursteg z rzadka pojawiali się przechodnie. Kładka wydała mi się dobrym miejscem. Coś mnie tu zatrzymało. Łączyła stary Graz z brzegiem dawnych peryferii teraz wybijających się na nowoczesność.

Wszystko wokół zaczęło nabierać symbolicznych znaczeń. Śmierć przyjaciela budziła pamięć. I nie miało znaczenia, że on pewnie nigdy tu nie był. Ważne było wkroczenie w przestrzeń i czas pomiędzy, gdzie wszystko powiązane jest ze sobą gęstą siecią korespondencji wprawianych w ruch, udrożnianych przez świadomość. Śmierć bliskiej osoby obdarowuje nas szczególnym czasem obcowania, granicznym, kiedy przejście nie jest strzeżone tak rygorystycznie jak zwykle. Człowiek rozpięty między prastarym a nowoczesnym, eksperymentujący w poszukiwaniu nowych horyzontów i wierny tradycji, obcy wśród swoich i swój w spotkaniu z innym. Czyż nie kimś takim był Grot?

Roberto Bacci

Jerzy Grotowski: Sztuka jako wehikuł

Odwróć się!
Zrozum, jaki stan istniał zanim pojawił się stan, w którym jesteś teraz.
Wróć do źródła… odwróć się, zawróć.
Nisargadatta Maharaj 

Powrót jest ruchem Tao, oddalenie się oznacza powrót.
Laozi/Lao Tzu

Katarzyna Woźniak-Shukur

Jerzy Grotowski jako wspólnota wyobrażona 

Monika Nyckowska

Kuratorowanie resztek i przerwań. O scenografii zaplątanej w kłącze i macierzyństwo

Mariia Varlygina

Sojuszniczki. O praktykach kuratorskich w galerii site-specific „Baszta”

Od początku 2018 roku na terenie Centrum Kultury Dworek Białoprądnicki w Krakowie, w odkrytych przez archeologów ruinach XVI-wiecznej półbaszty obronnej, działa galeria sztuki współczesnej typu site-specific „Baszta”. Pozornie zakotwiczona w przeszłości, jest miejscem szczególnie współczesnym – prowadzenie w niej galerii oraz charakter powstającej tam sztuki, z perspektywy posthumanistycznej, pozwalają doświadczyć wspólnych, więcej-niż-ludzkich procesów tworzenia sztuki, kwestionują rolę kuratora w przestrzeni obdarzonej wyraźnie zmitologizowaną aurą.

Suri Stawicka

Praktyki spektralnego współbycia: artywistyczne kuratorowanie w spektrum autyzmu 

„Chcę być kuratorem nieprzystającym do roli kuratora. Chcę pracować w instytucji nieprzystającej do hierarchii instytucji. I chcę prowokować «moich» odbiorców, by nie przystawali do wyuczonych strategii odbioru”

Publikacja ukazała się przy wsparciu Instytutu Książki w ramach programu wydawniczego Inne Tradycje. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach dotacji celowej Nr 90/DF-VII/2025

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa NarodowegoInstytut Książki